24.kg билдиргендей, Кыргызстанда бардык мечиттерди Диний башкармалыктын (ДУМК) балансына өткөрүү иштери жүрүп жатат. Азыр өлкөдө 4470 мечит иштейт, алардын ар биринин документтери текшерилип жатат.
Муфтияттан түшүндүрүшкөндөй, көптөгөн мечиттер жергиликтүү тургундардын, жеке адамдардын жана демөөрчүлөрдүн каражатына курулган, ошондуктан документтердин толук топтому ар дайым эле жасала бербептир. Айрым мечиттерде жер документтери, курулуш уруксаты же объектини пайдаланууга киргизүү акты жок. Кээ бир учурда жер башка максатка ылайыкталган болгон. Документи толук эмес мечиттердин так саны инвентаризация аяктагандан кийин белгилүү болот, анын алдын ала жыйынтыктарын жыл аягына чейин чыгарышы күтүлүүдө.
Муфтияттагылар мечиттерди жабуу жөнүндө сөз болбой турганын, маселе документтерди тартипке келтирүүдө гана экенин белгилешти. Диний эркиндик жөнүндө мыйзамга ылайык, диний объекттер борбордук башкаруу органынын балансында болушу керек, ошондуктан мечиттер муфтияттын балансына өткөрүлүп жатат. Эгер имарат же жер жеке менчикте болсо, аны өткөрүү үчүн менчик ээсинин ыктыярдуу макулдугу жана мыйзамда белгиленген жол-жобо сакталышы зарыл.
Мечиттердин коммуналдык чыгашаларын азырынча жергиликтүү жамааттар, демөөрчүлөр жана кайрымдуулар жабат — мамлекеттик бюджеттен же ДУМКтын каражатынан бул чыгашалар борборлоштурулган түрдө каржыланбайт. Төлөмдүн көлөмү имараттын чоңдугуна, жылытуу ыкмасына жана электр энергиясынын чыгымына жараша болот. 2026-жылдын 1-майынан тартып диний объекттер үчүн электр тарифи 1 киловатт-саат үчүн 2 сом 96 тыйынды түзөт, ал эми коммерциялык керектөөчүлөр үчүн бул көрсөткүч 4 сом 33 тыйын. Муфтияттагылар ар түрдүү мечиттер иш жүзүндө кайсы тариф боюнча төлөп жатканын тактап жатышат жана бул маселе өзүнчө каралышы керек деп эсептешет.
«Ар кимдин ишеним эркиндиги жана диний уюмдар жөнүндө» жаңы мыйзам 2025-жылдын 1-февралынан бери күчүндө, ал эми мечиттерди муфтият балансына өткөрүү процесси 2027-жылдын 1-февралына чейин аякташы керек. Мыйзам ошондой эле диний объекттерди куруу эрежелерин, уюмдарды каттоо талаптарын, дарыгерлердин билимин жана башка бир катар чектөөлөрдү, анын ичинде кичине балдарды диний иш-аракетке тартууга тыюу салууну киргизген.
Ишенимдүүлөр үчүн бул өзгөрүүлөр негизинен административдик мүнөзгө ээ. Мечиттер адаттагыдай эле иштей беришет: беш маал намаз, жума намазы жана башка ибадаттар улантылат. Документтерди тартипке келтирүү мечиттердин укуктук статусун бекемдеп, аларды келечекте жер же имарат боюнча талаш-тартыштардан сактоого багытталган.
Бишкек намаз убактысы, 22.10.2026: Багымдат 05:48, Күн чыгыш 07:23, Бешим 12:46, Аср 16:27, Шам 18:16, Куптан 19:33.